Ông Hoàng Cả

Sự Tích 

Tích Thứ Nhất: Ngài là Thiên Thần, Không Giáng Trần

Ông Hoàng Cả là con của Vua Cha Bát Hải Động Đình, ông ở cõi Thượng Thiên, coi giữ sổ sách Thiên Tào. Có khi ông rong chơi khắp chốn khi chơi Thiếu Lĩnh, lúc chơi Non Bồng.

Ông dạo khắp các nơi Bồng Lai, Tiên Cảnh, khi trên thượng giới ông cuỡi con Xích Long, khi dạo chơi trên mặt nước Ông Hoàng cưỡi lốt tam đầu cửu vĩ, ông khuông phù cho bách gia,người làm ăn buôn bán hoặc kẻ học hành khoa cử.

Tích Thứ Hai: Giáng Trần Vào Đời Nhà Lý

Sắc phong tước hiệu: Đông Hải Đại vương

Đoàn Thượng (1181-1228) là vị tướng cuối thời nhà Lý đời vua Lý Cao Tông và Lý Huệ Tông.

Ông từng phò tá thái tử Sảm lên ngôi (Lý Huệ Tông). Ông cũng là chủ soái của sứ quân họ Đoàn ở lộ Hồng Châu, là một trung thần của nhà Lý. không thần phục sự chuyển giao từ Nhà Lý sang nhà Trần do Trần Thủ Độ sắp đặt trong lịch sử Việt Nam.

Có một giai thoại nói rằng vì biết tài của Đoàn Thượng nên sau khi diệt nhà Lý thì Trần Thủ Độ sai sứ giả chiêu hàng Thượng, nếu quy hàng thì sẽ được gả công chúa phong hầu nhưng ông không nghe.

Năm 1228, Trần Thủ Độ ngầm giao ước cùng Nguyễn Nộn mưu hẹn gặp 3 bên ở xứ Đồng Đao để làm lễ minh thệ. Đoàn Thượng sơ suất cả tin, vô tình y hẹn, đã một mình một ngựa đến xứ Đồng Đao mắc phải mưu của Thủ Độ và Nguyền Nộn đã bố trận phục sẵn, bị quân của Nguyễn Nộn giết chết chém đứt đầu ông rơi ở Hồng Châu (tức Bần Yên Nhân ngày nay) nhưng thân mình ông không ngã mà chạy về tận Mao Điền (Cẩm Giàng, Hải Dương ngày nay) mới ngã khỏi ngựa. Vì vậy trong nhân gian mới có câu "đầu Bần thân Mao".

Sau khi ông mất, được nhiều đời vua Nhà Trần, Nhà Lê, Nhà Nguyễn sắc phong là Đông Hải Đại Vương Đoàn Thượng Thượng đẳng thần.

Đền Thờ 

Đền chính ở thôn Đoàn Thượng, xã Đoàn Thượng, Gia Lộc, tỉnh Hải Dương (là quê của ông) và ở làng Yên Phú, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên (nơi ông hóa). 

Đền thờ Thánh Hoàng Cả: Ở Lý Nhân, Nam Hà nhưng đã bị phá, nay được thờ phối hương với đền thờ bà Vũ Nương và đền Trung suối Mỡ (Bắc Giang).

Trong dân gian ông được thờ ở rất nhiều nơi, là một trong những vị Thánh được dân thờ nhiều nhất tại Việt Nam. Hiện nay đã thống kê được có ít nhất 275 đình đền làng xã (Bắc Bộ) thờ Ngài, dân chúng tôn xưng ông là Thành Hoàng, ngài gia hộ bảo vệ cho dân chúng rất linh ứng.

Hầu giá Ông Hoàng Cả

Ông rất hiếm khi ngự đồng, Ông ngự áo đỏ  thêu rồng kết uốn thành hình chữ thọ, đầu đội khăn xếp có thắt lét đỏ. 

Ngài ngự về thường chỉ tấu hương, khai quang chứng đàn lễ. Đến nay gần như không thấy ai thỉnh được bóng hầu ngài.

Chầu Văn Ông Hoàng Cả

Bóng trăng thanh ánh vàng phơi phới 
Động Đình hồ Bát Hải Long Vương 
Có ông Hoàng Quận phi phương 
Khi thăng thượng giới đẹp duyên cưỡi rồng
Chầu vua Đế Thích chính cung 
Bốn châu tám cõi tăng long có thừa 
Kiềng vàng thẻ bạc thoi đưa 
Đào tiên sớm đã báo hoa cửu trùng 
Ngày lành giữa tháng quý đông 
Tiêu phòng cửa số treo cung non đoài
Ông hoàng đẹp đẽ tốt tươi 
Ngôi ở trên trời quyền trấn bốn phương 
Mặt hồng mày liễu phi phương
Tuyết thua da trắng mây nhường tóc xanh 
Khăn điều áo ngự vàng anh 
Trần phàm ai dễ hoạ tranh nào tầy 
Vòng vàng nhẫn ngọc vòng tay 
Cổ đeo kim khánh chân giầy thêu hoa 
Vào chầu Thánh Mẫu, Vua Cha 
Ra chầu tứ vị vua bà Cờn Môn 
Mười phương đã nức tiếng đồn 
Ai ai cũng sợ hoàng tôn uy hùng 
Thánh bà ngự chỉ sắc phong 
Quyền cai giám sát thanh đồng bốn phương 
Dung nghi tướng mạo đường đường 
Lầu vàng gác tia xạ hương trang hoàng 
Tiểu tôi tấu vọng đức hoàng
Ngự về Phủ mẫu việc quan vui mừng 
Đăng trà quả thực kính dâng 
Đạo quan thái nữ chen chân đứng chầu 
Sửa sang khăn ngự áo hầu
Lồng hương ánh bạc túi trầu cau non 
Cỗ thờ dâng Đức Hoàng tôn 
Đỏ tươi thạch lựu xanh non bích đào 
Hoàng tôn ngự áo cẩm bào
Dường hoa mới nở như sao giữa trời 
Anh hùng dậy tiếng nơi nơi 
Tay tròn bút trúc miệng cười nở hoa 
Dập dìu tiếng nhạc hoạ ca 
Thỉnh đức Hoàng Quận ngự toà nghiêm trang 
Khoan thai cười nói nhẹ nhàng 
Tàn hương nước thải ông ban cho đồng 
Hoàng về giáng ngự từ trung 
Khuông phù đệ tử thiên xuân thọ trường.

Phú Khánh
 

Blog này chia sẻ kiến thức về thực hành tín ngưỡng thờ mẫu tam phủ là di sản văn hoá phi vật thể được UNESCO công nhận năm 2016.Tín ngưỡng thờ Mẫu đi liền với dân tộc Việt Nam, truyền thống bao đời nay, đề cao chữ “Hiếu” và chữ “Kính”, đặc biệt thêm phần lễ nghĩa.Hiếu với Ông Bà Cha Mẹ, Kính là kính Thánh trọng Thầy.