Chầu Mười Đồng Mỏ

Chầu Bà đứng hàng thứ mười trong Tứ Phủ Chầu Bà. Thánh Bà oai linh hiển hách quản cai vùng Mỏ Ba, xứ đất Lạng Sơn, được vua sắc phong anh hùng liệt nữ.

Trong Đại Việt Sử Ký Toàn Thư ghi lại trận chiến Chi Lăng vào ngày 20 tháng 9 (ÂL), khớp với thời điểm cuối thu trong chầu văn &  trận đánh mà Chầu Bà đã hi sinh:

“Cuối thu mãn hạn về tiên

Nhân dân kỷ niệm lập đền Mỏ Ba”

Ngày 10 tháng 11 (ÂL) là ngày tiệc Chầu Mười Đồng Mỏ.

Mỏ Ba sau này được đổi tên là Đồng Mỏ (Thị Trấn)

Thần Tích

Khởi Binh Chống Giặc Thời Vua Lê Trung Hưng

Chầu Mười giáng sinh vào thời Vua Lê Trung Hưng, trong một gia đình người Tày có truyền thống đao cung võ nghệ bao đời trên đất Mỏ Ba, Chi Lăng, Lạng Sơn. 

Lớn lên Chầu lẫm liệt oai phong trở thành vị nữ tướng tài ba, tập hợp dân ở Mỏ Ba, chiêu mộ binh sĩ, rèn gươm đúc giáo phù vua dẹp giặc cứu khổ đất nước, giúp vua Lê đánh đuổi giặc Minh mưu đồ xâm lấn nước ta. 

Vua rất tin tưởng, giao cho chầu trấn giữ các châu, nơi cửa ải Chi Lăng.  Trong trận chiến cửa ải này, vị nữ nhi anh hùng xông pha chiến trường, một đao một ngựa giao chiến chém đầu Liễu Thăng. 

Kháng chiến thắng lợi, Chầu Bà được vua sắc phong, giao  cai quản vùng Mỏ Ba, trấn giữ ải Chi Lăng. Tại đây, Chầu giúp dân lập xóm ấp làng bản, dạy dân làm ăn, được già trẻ xa gần ai ai cũng mến phục. Đến cuối mùa thu thì chầu về tiên.

Con Gái Tù Trưởng Đất Đồng Mỏ

Sinh thời Chầu Bà giỏi võ và kiếm cung, khi vua Lê Trung Hưng hiệu lệnh toàn dân đánh giặc, Chầu Mười đã chiêu binh ra sức giúp triều đình. Sau khi dẹp giặc, Chầu được vua sắc phong, trấn giữ vùng Mỏ Ba, lúc thanh bình Chầu lại giúp dân lập ấp tế trợ cứu bần. 

Vua sắc phong: 

"Anh hùng liệt nữ"

Vào mùa thu 20 tháng 9 (ÂL) Chầu hoá về trời.

Hầu Chầu Mười Đồng Mỏ 

Chầu Mười ngự đồng trong các dịp tiệc vui hoặc tại các cửa đền ở đất Lạng Sơn. Khi ngự đồng, chầu thường mặc áo vàng, đầu đội khăn vàng cuốn chữ nhân, ra tay dấu 10 ngón, lưng đeo cờ lệnh. Sau lễ khai quang dâng hương, chầu một tay múa kiếm, tay kia múa cờ lệnh.

Đền Thờ Chầu Mười Đồng Mỏ

Được lập ngay sát cửa ải Chi Lăng, nơi chầu trấn giữ năm xưa, có tên là Mỏ Ba Linh Từ – ngôi đền nổi tiếng thờ phụng Chầu Mười thuộc xã Mỏ Ba, thị trấn Đồng Mỏ, Chi Lăng, Lạng Sơn.

Phú Khánh
 

Blog này chia sẻ kiến thức về thực hành tín ngưỡng thờ mẫu tam phủ là di sản văn hoá phi vật thể được UNESCO công nhận năm 2016.Tín ngưỡng thờ Mẫu đi liền với dân tộc Việt Nam, truyền thống bao đời nay, đề cao chữ “Hiếu” và chữ “Kính”, đặc biệt thêm phần lễ nghĩa.Hiếu với Ông Bà Cha Mẹ, Kính là kính Thánh trọng Thầy.